Wie heeft er recht op land dat geen eigendom zou moeten zijn? In 'Hoe zeg je "kom terug?”' onderzoekt Hannah Zaouad de impact van volksverhuizing en terugkeer in het Marokkaanse Rifgebied, een transitzone tussen Europa en Afrika. Een indringende reflectie op land, identiteit en de sporen van geschiedenis in het heden.

Ik ga op reis en ik neem mee: mezelf. De meeste mensen reizen graag, maar wat betekent je aanwezigheid in het landschap dat je bezoekt? Wat is de impact ervan op de lokale bevolking? Hoe ga je op reis naar het land van je voorouders? 

De poëtisch documentaire theatervoorstelling ‘Hoe zeg je “kom terug”?’ verkent de toeristische industrie in het Rifgebied in Marokko, een transitzone tussen Europe en Afrika. Het gebied is aan de ene kant diep getekend door de volksverhuizing naar Europa in de jaren 1960. Aan de andere kant bloeit de toeristische industrie er vandaag volop, gevoed door de ‘terugkeer’ van kinderen van arbeidsmigranten van toen. 

‘Hoe zeg je “kom terug”?’ gaat op zoek naar wat we zijn kwijtgeraakt, wat we aan het verliezen zijn en wat we bevechten om terug te winnen door de lens van toerisme, migratie en taal. Wie heeft er recht op land dat geen eigendom zou moeten zijn?

Hannah Zaouad is theatermaker, woordkunstenaar, dramaturg en documentairemaker. Hun werkt vaak rond thema’s van arbeid, migratie, intergenerationeel geheugen en stedelijke transformatie. Zo was die medeorganisator van ‘We Buildt This Festival’ (2023–2024), een nomadisch cultuurfestival dat de vaak onzichtbare bijdrage van migratie belicht. In de poëtische documentaire ‘Gent:Rificatie’ (2024) geeft Zaouad stem aan de veranderingen in hun geboortestad. 

In hun werk is persoonlijke geschiedenis nooit louter autobiografisch maar deel van een groter collectief verhaal. Zaouad nodigt mensen uit om verbanden te zien: tussen verleden en heden en vooral tussen individuele levens en structurele systemen. De pitch voor ‘Hoe zeg je “kom terug?” won de Roel Verniers Prijs 2025.